TRK Dergisi, yayın etiği kurallarını uygulamayı taahhüt eder ve her türlü yayın suiistimalini önlemek amacıyla gerekli tüm tedbirleri alır. Derginin editöryal ve yayın süreçleri ulusal ve uluslararası etik standartlara uygun olarak yürütülmektedir.
Bu kapsamda TRK Dergisi;
- Committee on Publication Ethics (COPE) rehberleri ve yayın etiği ilkelerini
https://publicationethics.org/guidance - International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE) yazarlık ve yayın standartlarını
https://www.icmje.org/recommendations/ - World Association of Medical Editors (WAME) ilkelerini
https://www.wame.org/policies - Council of Science Editors (CSE) editöryal politikalarını
https://www.councilscienceeditors.org/resource-library/editorial-policies/ - European Association of Science Editors (EASE) rehberlerini
https://ease.org.uk/publications/ease-guidelines/ - National Information Standards Organization (NISO) standartlarını
https://www.niso.org/standards-committees - Elsevier yayın etiği ve editöryal politika ilkelerini
https://www.elsevier.com/about/policies-and-standards/publishing-ethics
https://www.elsevier.com/editor/perk
https://www.elsevier.com/about/policies-and-standards/article-withdrawal - YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi
https://www.yok.gov.tr/Documents/Mevzuat/Bilimsel-Arastirma-ve-Yayin-Etigi-Yonergesi.pdf - YÖK Üretken Yapay Zekâ Kullanımına Dair Etik Rehber
https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Haberler/2024/uretken-yapay-zeka-etik-rehberi.aspx
esas alır.
Derginin yayın süreçleri ayrıca Bilimsel Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkeleri çerçevesinde yürütülmektedir:
https://doaj.org/bestpractice
- Özgünlük ve Yayın Politikası
- TRK Dergisi yalnızca özgün, yüksek bilimsel kaliteye sahip ve atıf potansiyeli bulunan çalışmaları yayımlar.
• Gönderilen makaleler daha önce basılı veya elektronik ortamda yayımlanmamış ve başka bir yerde değerlendirme sürecinde olmamalıdır.
• Daha önce başka bir dergiye gönderilmiş ancak reddedilmiş çalışmalar hakkında dergi bilgilendirilmelidir.
• Bilimsel toplantılarda sunulan çalışmalar için organizasyonun adı, tarihi, şehri ve ülkesi belirtilmelidir.
• Dergi, benzerlik tespiti amacıyla Crossref Similarity Check (iThenticate / CrossCheck) sistemini kullanır:
https://www.crossref.org/services/similarity-check/
• İntihal, veri sahteciliği, atıf manipülasyonu ve etik ihlallerinde COPE Retraction Guidelines uygulanır:
https://publicationethics.org/retraction-guidelines
- Etik Kurul Onayı ve Araştırma Etiği
Klinik, deneysel ve insan/hayvan denekleri içeren çalışmalar için etik kurul onayı zorunludur.
İnsan araştırmaları için:
- World Medical Association – Declaration of Helsinki ilkelerine uygunluk aranır:
https://www.wma.net/what-we-do/medical-ethics/declaration-of-helsinki/ - Etik kurul adı, karar tarihi ve numarası Yöntemler bölümünde belirtilmelidir.
• Katılımcı onamı alındığı açıkça ifade edilmelidir.
• Kimlik bilgileri gizli tutulmalıdır.
• Tanımlayıcı görseller için yazılı izin sunulmalıdır.
Hayvan deneylerinde:
- Ağrı ve rahatsızlığı önlemeye yönelik uygulamalar açıkça belirtilmelidir.
- Yazarlık İlkeleri (ICMJE Kriterleri)
TRK Dergisi yazarlık konusunda ICMJE Recommendations’ı esas alır:
https://www.icmje.org/recommendations/
Yazar olarak listelenen herkes:
- Çalışmanın tasarımı, veri toplama, analiz veya yorumuna önemli katkı sağlamış olmalı,
- Makale taslağını hazırlamış veya eleştirel olarak gözden geçirmiş olmalı,
- Son versiyonu onaylamış olmalı,
- Çalışmanın tüm yönlerinden sorumluluk almayı kabul etmelidir.
Bu dört kriteri karşılamayan kişiler teşekkür bölümünde belirtilmelidir.
Lütuf yazarlık ve hayalet yazarlık etik ihlaldir ve tespit edilmesi halinde makale değerlendirmeye alınmadan reddedilir.
- Yapay Zekâ Kullanımı
- Yapay zekâ araçları yazar olarak gösterilemez.
• Metin taslağı, dil kontrolü veya analiz desteği gibi kullanımlar açıkça beyan edilmelidir.
• Kullanılan aracın adı, sürümü ve kullanım aşaması belirtilmelidir.
Elsevier Generative AI Policy:
https://www.elsevier.com/about/policies-and-standards/generative-ai-policies-for-journals
YÖK Yapay Zekâ Etik Rehberi:
https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Haberler/2024/uretken-yapay-zeka-etik-rehberi.aspx
- Çıkar Çatışması
Yazarlar, editörler ve hakemler;
- Finansal,
• Kurumsal,
• Akademik,
• Kişisel,
• Politik
çıkar çatışmalarını beyan etmekle yükümlüdür.
COPE Conflict of Interest Guidance:
https://publicationethics.org/competinginterests
ICMJE Conflict of Interest Form:
https://www.icmje.org/disclosure-of-interest/
- Telif Hakkı ve Lisanslama
- Makale gönderiminde imzalı Telif Hakkı Lisans Sözleşmesi sunulmalıdır.
• Yayına kabul edilen makaleler Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) lisansı kapsamında yayımlanır:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
• Daha önce yayımlanmış materyaller için izin alınması yazarın sorumluluğundadır.
- İtiraz ve Şikâyet Süreci
- İtiraz ve şikâyetler COPE Complaints and Appeals Guidance kapsamında değerlendirilir:
https://publicationethics.org/appeals - Nihai karar Baş Editör tarafından verilir.
• Gerektiğinde tarafsız bir temsilci atanabilir.
- Hakemlerin (Danışmanların) Etik Sorumlulukları
Hakemler, COPE Ethical Guidelines for Peer Reviewers doğrultusunda hareket eder:
https://publicationethics.org/peerreview
- Uzmanlık alanlarına giren çalışmaları değerlendirmelidir.
• Gizliliği korumalıdır.
• Çıkar çatışmalarını beyan etmelidir.
• Objektif ve yapıcı olmalıdır.
• Çift kör hakemlik sürecine uymalıdır.
- Editöryal Tarafsızlık ve Sorumluluk
Editörler;
- Tarafsızlık ilkesine uygun hareket eder.
• Çift kör hakemlik sistemini uygular.
• COPE rehberlerini esas alır.
• Tüm verileri gizli tutar.
Elsevier Editorial Policies:
https://www.elsevier.com/editor/perk
- Genel Beyan
TRK Dergisi’ne özgün makale gönderen tüm yazarlar;
- Çalışmanın kendilerine ait olduğunu,
• İntihal içermediğini,
• Çıkar çatışmalarını beyan ettiklerini,
• Araştırma ve yayın etiği ilkelerine uygun hareket ettiklerini
kabul ve taahhüt etmiş sayılırlar.
Dergide yayımlanan makalelerde ifade edilen görüşler yazarlara aittir. Editörler ve yayın kurulu bu görüşlerden sorumlu değildir.
İsterseniz bunu şimdi: